1991 yılının son günü olan 31 Aralık akşamı Kremlin’in üzerinden Sovyet bayrağı bir daha çekilmemek üzere indirildiğinde Soğuk Savaş’ın resmen sona erdiği ve bundan böyle çift kutuplu dünyanın tek merkezli bir hale geldiği varsayıldı. Hatta Francis Fukuyama çok ses getiren kitabında dünyada artık tarihin sonuna gelindiğini, artık bundan böyle sadece liberal demokrasilerin başat olacağı bir küresel kapitalizm hüküm sürerken, milliyetçilik ve milli esaslı devletlerin de, diğer tür devletlerin de zamanla işlevsiz hale gelerek ortadan kalkacağını ileri sürdü. Bu kitabın yayınının ve kitaba temel olan Fukuyama’nın aynı adlı makalesinin (1989) üzerinden otuz beş yıl, 2008 mali piyasaların derin krizi ve 2020 COVID-19 pandemisinden sonra, hem Avrupa’da hem Kuzey Amerika’da etnik milliyetçilik, ırkçılığa bürünmüş bir halde müthiş bir siyasal meydan okuma başarısıyla geri döndü. Fukuyama’nın bizzat kendisi 2020 pandemisi sırasında yazdığı bir makalede devletin pandemi gibi küresel gelişmeler karşısında en etkili kurtarıcı olduğunu ilan etti.
Bir cevap yazın