Keynes’ten Polanyi’ye Özgürlük Anlayışı – Hüseyin Özel


Kapitalist toplum özgürlüğü sürdüremez, çünkü temel hedefi, barış ve özgürlüğün korunması değil, kar ve refaha ulaşmaktır. Bunun sonucu da, iktisadi ilişkilerin sözleşme ilişkileriyle, sözleşme ilişkilerinin de özgürlükle bir tutulması yüzünden, toplumun gerçekliğinin gözden kaçması ve insanların “parçalanmış” bir yaşama zorlanmasıdır.

Bu yazının çıkış noktası, Ercan Eren’in, İktisat ve Toplum Dergisi’nin Keynes’in bir “liberal sosyalist” olduğu düşüncesini savunduğu yazısıdır.1 Elinizdeki bu yazı, Ercan Eren’in görüşüne karşı çıkmamakla birlikte, aslında Keynes’in “sosyalizm” düşüncesinin dayandığı özgürlük fikrinin esas olarak Liberal bir bakış açısına dayandığı, böyle bir bakış açısının da temelden kusurlu olduğu, başka deyişle hangi türden olursa olsun “sosyalist” bir yaklaşımın, Liberalizme dayanmaması gerektiği düşüncesini benimsemektedir. Olası bir yanlış anlamayı gidermek için, yazının Marksist bir sosyalizm görüşünü benimsemediğini ve daha çok Marksist olmayan bir sosyalizm düşüncesini savunan Karl Polanyi’nin Liberalizm eleştirisini ele aldığını belirtmekte yarar var. Bu bakımdan yazıda, önce Keynes’in Marksist sosyalizme yönelik bakışı ele alınacak, sonra da Polanyi’nin, özellikle Büyük Dönüşüm kitabının son bölümünde ortaya koyduğu “Karmaşık bir Toplumda Özgürlük” sorununu ele alarak, Keynes’in “sosyalizminin” de benimsediği, Liberal, bireyci özgürlük anlayışının eksik olduğu gösterilecektir.

Sayı: İktisat ve Toplum Dergisi 126
Sayfa Aralığı: 92-101

Bu makalenin tamamını okumak için satın almalısınız.

Hacettepe Üniversitesi'nde öğretim üyesidir. İlgi alanları arasında, iktisadi düşünce tarihi, politik iktisat, iktisatta yöntem ve sosyal teori bulunmaktadır. Piyasa Ütopyası (BilgeSu, 2009) adlı kitabın yazarıdır.

Bir cevap yazın