Bugün ekonomilerin uzun dönemli gelişmesini değerlendirirken temel ölçütler olarak, bir yandan kişi başına gelir artışlarının hızı ya da iktisadi büyüme, öte yandan da sağlık ve eğitim boyutlarıyla insani gelişme ve bölüşüm öne çıkmakta. Geçtiğimiz ay yayınlanan kitabımda son 200 yılda Türkiye ekonomisinde iktisadi büyümenin dünya ortalamalarına yakın ama onların biraz üzerinde, buna karşılık sağlık ve eğitim boyutlarıyla insani gelişmenin dünya ortalamalarının altında kaldığını ortaya koydum. Daha sonra da Türkiye’de uzun vadeli iktisadi gelişme niçin dünya ortalamalarına yakın kaldı, niçin dünya ortalamalarının üzerine çıkamadı sorularına yanıt aradım (Pamuk, 2014). Bu kısa yazıda da Türkiye’nin 200 yıllık iktisadi büyüme ve insani gelişme sicilini özetledikten sonra aynı sorulara yanıt arayacağım. Bu soruların sadece teknoloji, yatırım, verimlilik gibi kavramlarla, bir başka deyişle iktisatla sınırlı bir çerçevede yanıtlanamayacağının altını çizeceğim. Daha doyurucu yanıtlar için toplumsal ve siyasi yapıları da dikkate almak gerektiğini ve iktisadi gelişmenin nihai nedenleri olarak kabul edilen kurumların Türkiye’deki özelliklerinin incelenmesi gerektiğini savunacağım.
Sayı: İktisat ve Toplum Dergisi 39Sayfa Aralığı: 5 - 15
Bir cevap yazın