Modern iktisat, “açıklamakla” yükümlü olduğu dünyayı “ölçmekle” yetinen bir disipline dönüşmüş durumda. Sayılar artıyor, modeller karmaşıklaşıyor. Ancak, iktisadi bilginin ne tür bir bilgi olduğu, hangi değer yargılarına dayandığı ve iktisadi davranışları hangi varsayımlar üzerinden tanımladığı soruları özellikle neoklasik iktisat ve neoliberal anlayışın hakimiyetinde arka plana itiliyor.
Formel modellemenin yükselişiyle birlikte iktisat, felsefi temellerle bağını zayıflatırken, bu kopuşu çoğu zaman “bilimselleşme” olarak sunuyor. Bu kopuş, disiplinin toplumsal açıklama gücünü sınırlayan temel sorunlardan biri haline gelmiş durumda.
İktisat, uzun süredir kendisini teknik bir problem çözme disiplini olarak tanımlıyor. Bilgi, değer ve insan anlayışına ilişkin soruları ve sorunları “bilim dışı” ya da “normatif” sayarak kenara itiyor. Oysa bu sorular, iktisadi bilginin nasıl üretildiğini ve nasıl kullanıldığını belirleyen asli unsurlardır.
Bu yazının temel savı şudur: İktisat, normatif bir disiplindir ve bu normatif karakteri inkâr etmek, yalnızca teorik bir eksiklik değil, kötü iktisada ve kötü politikalara yol açan yapısal bir sorundur.
Bir cevap yazın