Kıyamet Günü ile Yeryüzü Cenneti Arasında Bir Yerde… – M. Aykut Attar


Küresel ölçekte, teknolojik işsizlik ile yüzleşmekte olan ve onunla ileride yüzleşmek zorunda kalacak olan geniş kitleler ne olacak? Demokrasilerimizin nitelikleri, bu tür bir dönüşüm ile mücadele etmek için uygun mu?

James Cameron’ın The Terminator filmini ve sonrasındaki çeşitli devam filmlerini hatırlıyor musunuz? Olay şu: 2029 yılında insanlar ile akıllı makineler arasındaki savaş sürmektedir ve John Connor adlı biri, makinelere karşı olan direnişe liderlik etmektedir. Akıllı makineler, John Connor’ın annesi Sarah Connor’ı öldürmesi için 1984 yılına bir yok edici (terminatör) gönderirler. Vikipedi’den aktarırsak, “Bir Cyberdyne Systems Model 101 olan Terminatör, güçlü bir metal iç iskelete ve onu insan kılığına sokan dış canlı doku katmanına sahip bir ölüm makinesidir.”

2029’da insan-makine savaşına yol açan gelişmelerin kök nedeni, Cyberdyne adlı şirketin geliştirdiği bir sentetik veya yapay zeka yazılımı olan Skynet. Bu yapay zeka sistemi, ikinci filmden öğrendiğimiz kadarıyla, 1990’larda, Amerikan hava savunma sistemlerinin otomasyonu için geliştirilmişti. Nitekim Cyberdyne çeşitli kontratlar imzalamayı başarmış ve araştırma bütçeleri elde etmişti. Skynet çalıştırılmaya başladıktan sonra, dakikalar içinde ve çok hızlı biçimde öğrenmeye başladı ve 29 Ağustos 1997’de kendisinin farkına vardı. O anda, yine çok hızlı biçimde, insanlığın, onun varlığına yönelik bir tehdit olduğunu da anladı; zaten o sırada yöneticiler de panik içinde Skynet’i kapatmaya çalışıyorlardı. İnsanlığı kendisi için bir tehdit olarak gören Skynet, Sovyet Rusya’ya nükleer saldırılar başlattı ve Sovyet Rusya’nın karşılık vermesi ile büyük bir nükleer savaş başladı. Bu savaşta, yaklaşık üç milyar insan öldü. Skynet’in farkındalık kazandığı ve nükleer yangını başlattığı bu 29 Ağustos 1997 günü, hayatta kalan insanlar tarafından, Kıyamet Günü olarak adlandırıldı. Ben daha fazla anlatmayayım; siz en iyisi filmleri izleyiverin.

Terminatör Evreni, yapay zeka temelli distopyaların en başarılı örneklerin biri. İşin içine zamanda yolculuk ve diğer uçuk şeyler girince, bilim-kurgu’nun bilimsel olandan ziyade kurgusal olan tarafı daha çok göze batıyor tabii. Ancak yapay zeka temelli distopyaları daha dikkatli biçimde bilimsel analizlere konu etmemiz gereken zamanlarda olduğumuz da bir gerçek.

Sayı: 153
Sayfa Aralığı: 91-98

Bu makalenin tamamını okumak için satın almalısınız.

M. Aykut Attar is an Assistant Professor of Economics at Hacettepe University. His research focuses mainly on long-run patterns of economic growth and development, and particularly on endogenous demographic and technological change. Dr. Attar teaches several undergraduate and graduate sections at the Department of Economics at Hacettepe University. These include Development and Growth I-II for undergraduate seniors, and Economic Growth and Mathematical Economics for graduate students. Dr. Attar holds B.Sc., M.A., and Ph.D. degrees in economics from Hacettepe University ('03), Ankara University ('05), and the University of North Carolina at Chapel Hill ('11), respectively. His master's thesis is an empirical analysis of global income distribution and convergence clubs, and his doctoral dissertation constructs a unified growth model and applies that model to the first Industrial Revolution. In May 2013, his research on the economic demography of the Turkish economy has received the 2012 Celasun Family Special Award in an event organized by the Economic Policy Research Foundation of Turkey (TEPAV). In June 2018, his research on the dynamics of technological progress in Turkey has been awarded with the 2017 Encouragement Award in Social Sciences by Hacettepe University. Dr. Attar is a member of the Turkish Initiative for Economic Thought, the Middle East Economic Association, the Cliometric Society, the Turkish Economic Association, and the Social Policy Platform at TOBB-UET's Center for Social Policy Research. He also serves as executive committee member at Hacettepe University's Social Policy Center (HÜSPAM) and Hacettepe University's Urban Studies Center (HÜKAM)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.