Kriz Algılaması Ve Çözümlemesi – İzzettin Önder


Kriz konusu artık doyum noktasına geldi, diye düşünebiliriz. Böyle düşününce bu yazıyı modası geçmiş olarak görebiliriz. Oysa, iki nedenden dolayı ben böyle düşünmüyorum. Birincisi, 1929 Krizi iktisatçılara ve politikacılara sadece kriz sonrası alınabilecek “itfaiye-türü önlem” hakkında bir fikir verdi. Nitekim, kriz sonrası FED politikaları bu öğretinin bir sonucu olarak uygulandı. Ancak, böyle bir önlem konjonktürel olup, etkisi ve yapıcılığı açılarından hiçbir kalıcılığa sahip değildir. İşte bu nokta beni ikinci nedenime götürmektedir. O da, ünlü filozof Kant’tan beri doğa bilimlerini hemen tümüyle kuşatan, fakat sosyal bilim olarak tanımlanan alana ve özellikle de iktisat alanına uğramayan, reel analiz metodundan hipotetik analitik düşünce metodolojisinin, Einstein’ın dediği gibi, bir santim dolayındaki kafa kemiğimizin gerisine nüfuz edememiş olmasıdır. Böylesi algılama yetersizliği bizleri olayları deruni görmekten alıkoyarak, yüzeysel alanda dolaştırmakta ve asıl nedenden çok, konjonktürel neden ya da nedenler peşinden koşturmaktadır. O sebeple, kriz konusunun modası günümüzde geçmiş olmadığı gibi, bir sistem olarak kapitalizm varlığını sürdürdüğü sürece de geçmeyecek, hatta ileriki dönemlerde daha da artacaktır.

Sayı: İktisat ve Toplum Dergisi 49
Sayfa Aralığı: 45 - 55

Bu makalenin tamamını okumak için satın almalısınız.

1940 yılında Erzurum’da doğan İzzettin Önder, İlk ve Orta öğrenimini sırasıyla Fatih İlkokulu ve Robert Koleji’nde yaptı. 1963 yılında İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’ni bitirdi. Aynı fakültede 1967 yılında Doktorasını, 1971 yılında Doçentliğini tamamladı. 1980 yılında Profesör oldu. Halen İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Maliye Kürsüsü’nde görevini sürdürmektedir. Boğaziçi Üniversitesi'nde Devlet Kontrolü ve Vergilendirme derslerini vermektedir. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyoloji Bölümün de Türkiye İktisat Tarihi derslerine girmektedir. Uzun süre Cumhuriyet gazetesinde köşe yazarlığı yapmıştır. Akademik yaşamı boyunca İngiltere’de York Üniversitesi’nde, Japonya’da Seijo Üniversitesi’nde, ABD’de Iowa ve Minnesota Üniversiteleri’nde çeşitli burslarla araştırmacı olarak görev aldı. Uluslararası Maliye Enstitüsü, Maliye Eğitim Sempozyumu ile Ekonomik ve Sosyal Etüdler Konferans Heyeti üyesidir. 1991 – 1992 yıllarında Vergi Konseyi Üyeliği yaptı. Yayınlanmış çalışmaları şöyledir: Türkiye’de Kamu Harcamalarının Gelişme Seyri: 1927 – 1967, İktisat Fakültesi Yayını, İstanbul, 1974. Ekonomi & Politika Yazıları; Der Yayınları, İstanbul 2000 Küreselleşme, Kriz ve "İstikrar" Programı Nasıl Aldatılıyoruz? ; Nazım Kitaplığı, İstanbul, 2002 Türkiye Nereye Götürülüyor? AKP Karanlığında Ekonomi, Siyaset, Dış Politika ve Eğitim ; Nazım Kitaplığı, İstanbul, 2004 Başta Maliye Teorisi ve Maliye Politikası konularında açık öğretim için yazılan kitaplar olmak üzere iktisat üzerine yazılan kitaplara katkılar. Yurt dışında ve yurt içinde akademik dergilerde Türkçe ve İngilizce makaleler. İzzettin Önder, halen günlük Evrensel gazetesi'nde ve soL Haber portalinda köşe yazarıdır. Praksis dergisi Danışma Kurulu üyesidir. Önder, ayrıca 4 Haziran 2014'te son günlük sayısını çıkaran soL gazetesinin düzenli yazarlarındandı.

Bir cevap yazın