İktisadi İnsandan İnsan İktisadına Temsili Özne Sorunsalı – Ercan Eren


Homo economicus dar bir kişisel çıkara sahiptir; sadece kendilerine yardım etmekle ilgilenirler.

Giriş

Bu makaleyi kurgularken ilk önce başlığını “Makro İktisadın Mikro Temelleri Neden Öngörüde Başarısız Oluyor? ‘Temsili Özne Sorunsalı’” olarak düşünmüştüm. Amacım, iktisatta mikro temellerden hareketle, bütünün toplamdan büyük olduğu “gerçekçi” model kurmak mümkün müdür sorusuna yanıt aramaktır.

Mikro temeller, temsili özne (representative agent) sorununu gündeme getirmektedir. Homo economicus yerine gerçek insan, Homo sapiens üzerine kurgu yapılmasını düşünebiliriz. İnsanın sadece kendi çıkarını gözeten değil, aynı zamanda Homo moral, Homo dini ve bunlara benzer özellikleriyle bir arada ele alınması mümkün olabilir.

Temsili özne sorunsalı üzerine odaklanılan bu çalışmada ilk olarak W. Pareto’dan hareketle iktisadi insan ve “gerçek” insanı tanımlamayla başlamak yerinde olacaktır. Ardından Homo economicus, davranışsal iktisat ve ahlak iktisadının insanından kısaca söz edip, sistem teorisinden hareketle modelleme çabalarına değinerek sonuçlandırabiliriz.

Sayı: İktisat ve Toplum Dergisi 139
Sayfa Aralığı: 71-82

Bu makalenin tamamını okumak için satın almalısınız.

Ercan Eren 1957 yılında Denizli'de doğdu. 1978 yılında istanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi'ni bitirdi. Aynı fakültede yüksek lisans ve doktora yaptı. 1980-1993 yılları arasında Uludağ Üniversitesi'nde araştırma görevlisi, yardımcı doçent ve doçent olarak çalıştı. 1994 yılında Yıldız Teknik Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'ne profesör olarak atandı. Evli ve bir çocuk babasıdır. Ercan Eren, İktisatta Yöntem, Piyasa-Özgürlük ve Eşitlik, Makro İktisat, Mikro İktisat ve Türkiye'de 1998-1999 Krizinde Yönetici Davranışları (ortak çalışma) adlarında yayınlanmış beş kitaba sahiptir. Ercan Eren'in iktisatta yöntem, iktisat eğilimi, iktisadi düşünce tarih, piyasa ve etkinlik sorunları, geçiş ekonomileri, makro iktisat, siyaset ekonomisi alanlarında yoğunlaşan yüzden fazla makalesi yayınlanmıştır.

Bir cevap yazın